Шанс (Odds) дегеніміз не?
Оқиғаның шансы — оқиға болу ықтималдығының оның болмау ықтималдығына қатынасы:
Шанс = p / (1 − p)
Мысалы, өту ықтималдығы 0.8 болса, шанс = 0.8 / 0.2 = 4 (өту шансы өтпеуден 4 есе жоғары).
Білім беру мысалы: Сабаққа жоғары қатысатын студенттер мен төмен қатысатындар арасында емтиханнан өту шансы қаншалықты ерекшеленеді?
2×2 кесте
| Өтті | Өтпеді | |
|---|---|---|
| 1-топ (жоғары қатысу) | a | b |
| 2-топ (төмен қатысу) | c | d |
Шанстар қатынасы (Odds Ratio, OR)
OR = (a/b) / (c/d) = ad / bc
- OR = 1 — оқиға екі топта бірдей ықтимал
- OR > 1 — оқиға 1-топта ықтималдау
- OR < 1 — оқиға 2-топта ықтималдау
Салыстырмалы тәуекел (Relative Risk, RR)
RR — екі топтағы ықтималдықтарды тікелей салыстырады:
RR = [a/(a+b)] / [c/(c+d)]
- RR = 1 — тәуекел бірдей
- RR > 1 — оқиға 1-топта жиірек
- RR < 1 — оқиға 1-топта сирек
OR мен RR айырмашылығы: RR ықтималдықтарды тікелей салыстырады әрі түсінікті. OR шанстарды салыстырады; сирек оқиғаларда екеуі жақын болады. RR көбіне когорттық, OR — кейс-контроль зерттеулерінде қолданылады.