Жұптық т-тест дегеніміз не?
Жұптық т-тест (Paired Samples t-test) — бір топқа екі рет жасалған өлшемдердің арасындағы орташа айырмашылықты тексеретін тест. Бұл тест бақылаулар жұпталған кезде қолданылады.
Мысал: Оқыту бағдарламасы студенттердің тест нәтижесін жақсартты ма? (Оқытуға дейінгі және кейінгі ұпайларды салыстыру)
Қашан қолданамыз?
- "Дейін – кейін" (before–after) зерттеулерінде
- Бір субъектіге екі әртүрлі шарт қолданылғанда
- Жұпталған бақылауларда (мысалы, егізді зерттеу)
Гипотезалар
- H₀: μd = 0 (айырмашылықтардың орташасы нөлге тең)
- H₁: μd ≠ 0 (айырмашылықтардың орташасы нөлден өзгеше)
Формула
t = d̄ / (sd / √n)
d̄ = жұп айырмашылықтарының орташасы sd = айырмашылықтардың стандартты ауытқуы n = жұптар саны
d̄ = жұп айырмашылықтарының орташасы sd = айырмашылықтардың стандартты ауытқуы n = жұптар саны
Нәтижені қалай оқимыз?
| Көрсеткіш | Мағынасы |
|---|---|
| p < 0.05 | Екі өлшем арасында маңызды айырмашылық бар |
| Mean Difference | Орташа айырмашылық (оң = өскен, теріс = кеміген) |
| 95% CI | Айырмашылықтың сенімді аралығы |
| Cohen's d | Тиімділік көлемі |
Тәуелсіз т-теспен айырмашылығы
Тәуелсіз т-тест — екі бөлек топты салыстырады.
Жұптық т-тест — бір топтың екі өлшемін салыстырады.
Жұптық т-тест — бір топтың екі өлшемін салыстырады.